close
تبلیغات در اینترنت
بررسی لهجه مردم دایکندی
آخرین مطالب

تماس با ما

تماس با ما

بررسی لهجه مردم دایکندی

بررسی لهجه مردم دایکندی

بررسی لهجه مردم دایکندی

 نویسنده:سیدعوض علی کاظم دانشجوی دانشکده ادبیات وعلوم بشری دانشگاه بلخ

 

 

ولایت دایکندی یکی ازولایت های پر نفوس افغانستان میباشد که ازنگاه زبانی و طرزتکلم این مردم زبانشان  دری کابل  بوده و درعین حال  لهجه و شیوه های خاص خودش راداردکه نسبت به دگرمناطق مرکزی متفاوت میباشد که تحقیقات درپیرامون تمام  ویژگیهای لهجه وشیوه های این ولایت  دراین مختصرنمی گنجدوتلاشهای خسته گی ناپذیر رامی طلبد. وهمانطوریکه گفته شداین ولایت باولایتهای دگرهمسرحدمیباشدممکن است شباهت هاوتاثیرات لهجه های دیگردراین لهجه دیده شود ازجمله تاثیرزبان پشتودرآن به مشاهده میرسد که به طورنمونه  اصطلاح (سه) رابه جای کلمه ( حه) سه نقطه که به معنای چه میباشد بکارمیبرندکه دراصل همان سه سه نقطه زبان پشتومیباشدوگفته میشود{سه کارکونوم}به معنای چه کارکنم وهیمنطوردال پندگ دارپشتودر(مندی)یعنی کوچیک و(ت) پندگ داردرکلمه کته به معنای بزرگ میباشدکه دراثرمشترکات ورفت وآمدمردمان این سرزمین به ارزگان درقدیم به مرکزولایت شان جهت حل مشکلات شان  واکنون به خاطرمسایل تجارتی تاثیرگذاشته است.  وهمینطور درطرزتلفظ این مردم تغیرات درتلفظ مصوتهاوصامت هادیده می شودکه بیشترکلمه های که  مصوت( آ )داردبه مصوت (او ) تلفظ میگرددمانند ما که موتلفظ میگردد...

همینطوربه جای صامت رR صامت ل ( L ) قرارمی گر د مانند دیوال به جای دیوار.

 

- و صامت (ذ)به جای دال تلفظ میگرددمثلا اوقذ به جای آنقدر که درمتون نظم ونثرکهن نیزفرق بین حروف دال وذال وجودنداشته است.مانند نبیذونبید هردیکسان بوده ,که خودبیانگرارتباط وریشه قوی این لهجه به زبان فارسی دری میباشد.

- درعلامت جمع نیزتغییرات دیده میشود .و کلمه های که  به آن وهاجمع بسته می شدبه (او وگو)جمع بسته میشودمانند جوانو,دخترو,گوسلگو ,گوسفپندو وپیرو...

- همینطورصفت نیز صفت قبل ازموصوف واقع می شودمانند دخترنوربند ..

ونمونه ازصفت تفضیلی آن میباشد کلو 

وحال میپردازیم به نمونه های ازواژه های این لهجه که نسبت به لهجه های مناطق دیگرمرکزی متفاوت میباشد که قرارآتی میباشد:

واژه         معنا

 

بابه -     پدر                BABA

 

آیه      مادر                 AYA

 

نغچی     ماما                   NAQACE

 

ینگه       زن کاکاوزن ماما

 

یکچی    خواهرزن

 

مامه        مادرپدرومادر مادر

 

بکله          پدرکلان

 

قوداغو      مادرزن

 

امباغ         زنان یک شوهر

 

لچک         چادر

 

مندی         کوچک

 

اوغ     چوب که درگردن گاومی اندازنددرهنگام اسپار

 

سوغمه   آهن که درنوک کنده می اندازد

 

کنده       چوب که به وسیله آن زمین راسپارمیکند

 

 پیرو      پیراهن

 

کوته          سگ

 

 تکه          بزنر

 

قوشقار         گوسفندنر

 

کوجگل         بره گوسفندکه درفصل خزان بوجودبیاید

 

 لاندی          به گوشت گفته می شودکه درزمستان خورده میشوند

 

دودی            نان جواری وجو

 

تندور           تنور

 

سندره          پوست دباغی شده که درآن چندین سال قبل  آب می آوردند.

 

مشکوله         مشک

 

پندکی            بسته ازلوازم زنان

 

لونده             شخصی بد وفاسد

 

قی  ها              پاها(رانها)

 

قباغ             پشت چشم(پلک چشم)

 

اوقره           چشم

 

ابغه             پسرکاکا

 

دیوال          دیوارخانه

 

چلمه          سرگین گاو وگوسفند که به جای هیزم ازآن استفاده مینماید

 

چوخرا(چقرا)   گریه کردن

 

سه             چه

 

بیری         عروس

 

توی            عروسی

 

آلوغه          چکش

 

اتله            نوع ازغدای آردگندم

 

تلخو          نوعی غذایکه ازآردجواری درست میشود

 

اوغله          استفراق

 

تال            شاخه باریک درخت بید

 

آغیل            نوع قفس که ازتال بیددرست شده ودرآن گوسفندان رامحافظت میکنند

 

پولغو            مبادله

 

تشه              پنهان وخفکی

 

تاله           چراگاه حیوانات

 

جیغه         یخن

 

تیدستی       ظرف که درآن دستها شسته میشود

 

بدنی         آفتابه کوچیک آهنی بدون دسته

 

چولی         چلوصافی

 

چغیل        غلبیل یاغربال گندم پاک

 

خزک        سه پایه که بالایش دیگ گذاشته میشود

 

خیگینه        تخم مرغ

 

گمیز           ادراریاشاش

 

توبره          خریطه کوچک

 

اورغه          دام

 

گله              شیربها

 

بوغ بند        پارچه رخت خواب

 

مخ یاماخ        بوسه

 

مونتی              قطع

 

چپوش           بزماده یک ساله

 

رخص            رقص

 

روی چکو         چپه وسرنیگون شدن

 

دیگلی                 دیگ

 

سرماغ                ملاقه بزرگ

 

موری               سوراخ بالای آشپزخانه

 

اشکینی             نوع ازغذای

 

لیلاغو                ظرف که روغن درآن گرم نماید

 

شیو                  چپه

 

شیوا               پاین

 

 

 

نمونه ها ی ازجملات این لهجه که درآنجامعمول میباشد

 

 

 

سه موکونی            یعنی چه کارمیکنی

 

سرشیواموری            پاین میروی

 

مابلیبورتوشیوم         ماه قربانت گردم

 

توخ کوالی چای خوره شیونکونی        سعی که چای خودراچپه نکنی

 

بیه ده خنه بوری نان بخوری           بیادرخانه برویم نان بخوریم

 

دختردیدو               دختردیدن

 

الیگوبیید که بوری            بیاییدکه بیرویم

 

 

نمونه های ازضرب المثلهای این مردم

 

ابغه دوست نموشه اشکم گوشت

پای چکه  چکه خداموزه ندیه    

گورگ هرچه پیرباشه زوریک گوسپوره دره

توغ کومردم سه کارمونه           نگاه کن مردم چه کارمیکند

 

 

 

 

 

 

 

نمونه ازدوبیتی  های ناب ولایت دایکندی

 

مه قربان تيي لب خنديدِی تو

 

به رگبار نگا بستم ديدِی تو

 

ديدی تي قباغي تو مره كشته

 

گمان موشه مره پسنديدِی تو

 

***

 

روز توی تو کلُو ماتم گرِفتُم

 

صدای دمبــوره پُرغـــم گرِفتُم

 

ازو روزی که رافتی از دیــارم

 

دوتاری دمبــوره همـــدم گرِفتُم

 

***

 

عاشقانه هزارگی

 

کمرباریک "قمر"بور شُد سر شاو

 

ماه چارده خجیل افتاد مَنهِ آو

 

لاتهِ نیلی قمرجان پور ستاره

 

قاشا یی قَلَمی، قمر ماه ناو

 

***

 

شام بیگا چراغه داغ کونوم ما

 

کمرباریک روی توره ماخ کونوم ما

 

خدا دیه مره ما دیوزده ره

 

قاری ینگه سرتوآغ کونوم ما

 

 

 

 

امو روزی گولی کوله مودوختی

زعشق همدیگه آردوی مو سوخـتی

الایی از جوانی خیر نبیـــنی

که عاشوقیره ده بیگانه فروختی

***

 

لب جوی شیـشـته ی اللا قمرجان

دیلم را بورده ی اللا قمر جان

سرت عاشوق شدوم ده شاو چارده

چـرا آزورده ی اللا قمرجـــان

 

***

تني محنت كشي دارم خدايا

 

دل خسته كشي دارم خـدايا

ز شـوق ديـدن روي گل خود

به سينه آتـشي دارم خـدا

***

سركـوه بلنـد شد مـنزل مـن

فـلـگ تير جـفا زد بر دل من

فلـگ تير جـفا زد گاه و بيگاه

جـدا كرده ولـي از من دل من

مممممممممممممممممممممم

نگاهی به زندگی واشعاری سیدحسین موسوی

 

 

 

 

نگاه به زندگی واشعار سید حسین موسوی

 

 

 

یکی از شعرای گمنام مناطق مرکزی افغانستان که در اثر عوامل محیطی ونبودن وسایل  اطلاعات جمعی آثار اودردسترس قرار نگرفته اند.سید حسین موسوی فرزند سید رضا بخش "موسوی" مشهور به ناطق نیلی شاعر بلند آواز ه یی کشور میباشد .که درنیمه دوم قرن 13 هجری خورشیدی درولایت دایکندی ولسوالی مرکزنیلی چشم به جهان گشوده است. واین مرد بزرگ بعد از سپری نمودن دوران کودکی ومرحله رشد فکری به آموختن علوم مروجه عصر درنزد علما ی منطقه میپردازد که خصوصن در حصه علوم صرف،نحو ، فقه واصول دسترسی کامل داشته است . سید حسین موسوی که از قریحه واستعداد عالی دربخشهای شعر ، ادب وهنر برخوردار بوده به سرودن  شعر میپردازد که بیشتر اشعار اورا غزلیات دینی و تعلمی  تشکل میدهد که ازوی باقی مانده است. از جمله آثار قلمی ومنحصر به فرد وی یک جلد منظومه به نام«نوروحکمت » بوده که شامل 4500 بیت بوده ، که تا اوایل ده یی1380   هجری    خورشیدی درمرکز ولایت دایکندی در نزد یکی از سادات آن دیارموجود بوده که دراثر تحولات وبحران های زمان وتوجه نکردن فرزندان وی به زحمات غیر قابل قیاس او درعرصه شعر ادب ، متا سفانه مفقود گردیده است. سید حسین  که یکی از شعرای تعلیمی واندرزگوی توانمند محسوب میگردد . ولی اندیشه های او که درقالب اشعار دل انگیز وشیوای بیان گردید ه دراثرجبر محیط وجامعه ءعقب مانده نتوانسته اند.به اذهان ادب دوستان ، فرهنگیان وعامه مردم برسد .اینها مجموعه عوامل بوده  که شخصیت چنین شاعر وعارف بلند پرواز که همیشه از درد ورنج ملت ،مردم وعشق های آسمانی سخن گفته تاهنوز ناشناخته  باقی مانده است.درحالیکه مطا لعه در اشعار او چنین نتیجه را بدست مدهد که اشعار او از سلاست وروانی بیشتر برخورداراست .وبا خواندن غزلیات او ,ذهن و خاطر انسان را به دنیای عرفان ومعرفت  برده واندیشه های عارفان وشعاعرا ن تعلیمی سرایان وغزل گویان بزرگ چون مولانا ، حافظ وسعدی را به تجسم می آورد . ومنظومه کهن او که یکی از سرمایه های بزرگ ادبی ما شمرده میشود درعین حال اثر والای است. که بخش از تاریخ کشور محبوب مارا حکایت میکند ،همچنین او از فن ها وهنر ها ی دیگرنیز بر خورداربوده است ،یکی از ویژ گیهای که درسید حسین میتوان از آثار باقی مانده وروایات بزرگان محل در یافت. خوشنویسی وخطاطی زیبا ی اوبوده است اوهمزمان که شاعر بوده به هنر خطاطی نیز علاقمندی بیحد داشته که تعداد از سوره های قرآن کریم ودعاهای وارده را به خط زیبا مینوشته  که فعلن دست نوشته ها ی که  ازوی موجود میباشد .از زیبای خاص برخودار هست . اینجانب که  سه سال می شودتحقیق نموده ام تاآثاراین بزرگ مرد ادب رابدست آورم ،و مجموعه اشعاری ویرا  که بطوری پراگنده در آثار ودیباچه های دست نویس باقی مانده است .جمع آوری کرده ام که به تعداد 450 بیت بوده که بیشتر شامل اشعار تعلیمی ودینی میباشد. وازنگاه نوع ادبی بیشردرقالب ها ی قصیده وغزل  سروده شده است.وازبررسی اشعاروی بدست می آید ،که تاثیرات سبک جدید درشعروی به مشاهده نمیرسد بلکه به همان سبک وطریقه شعرای قدیم شعرسروده است.

 

که اکنون به برخی ازویژگیهای شعر سید حسین موسوی  به طورخلاصه  مپردازیم :

 

بناربر نظریات علمای علم سبک شناسی ک درکتابهای سبک شناسی تصریح نموده اندکه  بسامد برخی ازویژگیها ی نحوی ،واژگانی وفکری باعث بوجودآمدن سبک درهراثرنظم ونثری نوییسنده وشاعرمیگردد.وبه همین خاطراگربخواهیم که سبک اثریک نویسنده وشاعررا بیابیم نخست بایداثراو راازنظرفکری ،زبانی وادبی بررسی نمود ه وویژگیها ی راکه بسامدبالای درآن اثر دارند .بدست اریم تابتوانم آن اثرادبی وعلمی را نسبت به اثرآفریده شده عصراومقایسه وبررسی نمایم  .وبنابراین اساس میتوان ویژگیها یراکه در اشعارسید حسین نیز بسامدبالای داشته و سبب بوجود آمدن سبک منحصربه  اوگردیده اند. ازلابلای اشعاراوباآوردن مثال های میتوان قرارآتی خلاصه نمود:

 

1-شعرسیدحسین به لحاظ زبانی ،زبان ساده وعام فهم است و تعقیدلغوی ومعنوی درآن دیده نمی شود  ازطرف دیگرکه  شاعر دردوره بازگشت ادبی میزیسته نظربه ویژیگیها ی زبانی که در شعراو بسامدبالاداردمیتوان گفت که سبک اوبیشتربه سبک خراسانی نزدیک میباشد.

 

وهمین طورکلمات وجمع عربی به فیصدی خیلی کم میتوان دراشعاراویافت که میتوان دربیت زیرمثال ثابت ساخت که کلمه تمام الوقت وجمع عربی مخلصون آمده است.

 

حسین این است کارتوتمام الوقت بامردم      مگردست دغل کوتاه زقوم مخلصون دارد 

 

2-ازنظرفکری اشعاروی بیشترتعلیمی ودینی است .که به وحدت وهمبستگی بین اقوام هم نیزداکیدمینمایدکه چنین گفته است:

 

سرم دارد به خود زين كار ننگي

 

دلم بگرفته است از غصه زنگي

 

 

 

جگر خون گشته است از كار قومان

 

چرا دارد به همديگر دو رنگي

 

 

 

3-ازنظرادبی در شعرسیدحسین به لحاظ صناعات. بیشترصنعت تشبیه دراشعاراودیده میشودکه دربیت زیرمیتوان یافت .

 

همین گفتارهاپندیست نیکو      اگردلها نباشدهمچوسنگی

 

که دراین بیت سختی دل رابه سنگ تشبیه نموده است که تشبیه محسوس به محسوس  میباشد.

 

همینطورصنعت های تناسب ،تضادوسجع رامیتوان دراشعاروی دریافت که درابیت های ذیل آورده شده است.

 

بيا اي دل تماشا كن كه چندين شد گناه من

 

زهريوم و زهرهفته زهرسال زماه من

 

که دراین بیت تناسب بین یوم ،هفته ،ماه وسال وجوددارد.

 

 

 

وهمینطورتضادرادرین بیت بین کلمه (دنیاوعقبا) آمده است.

 

نه دنيا ترك سازي نه عقبا به دست آري

 

نه اين نيكو نه آن نيكو ببين حال تباه من

 

وصنعت کنایه واستعاره وایهام خیلی کم دراشعاراویافت که به  نمونه اشاره مینمایم

 

براي روز آخرتوشه ساز بگذر از ظاهر

 

كه راضي باشد از ما روز آخر پادشاه من

 

که دراین بیت پادشاه استعاره ازخداوندبزرگ وظاهرکنایه ازدنیا.همان طورکه گفتم که مجموعه ازاشعاراوکه جمع آوری بررسی  گردیده است

 

به زود ی انشاالله  این مجموعه ازطرف (بنیادفرهنگی ادبی شاه ناطق) چاپ و دردسترس  علاقه مندان شعرو ادب ، وجامعه فرهنگی قرارخواهد گرفت. وهمچنان باید گفت همان طور که تاریخ ولادت او دقیقن  معلوم نبوده تاریخ وفات او نیزکاملن مشخص  معلوم نیست .آنقدر واضح است که دراواخیر قرن 13 واوایل قرن 14هجری به لقأ ء حق پیوسته است که آرامگاه وی درمرکزولایت دایکند ی درقریه بنام (میش شاه) قراردارد. که سنگ نبشته های ازآیه ها ی قران درچند لوحه سنگی بالای ٱرامگاه او موجود است .در اخیر امید است که این سخنان پراگنده  در معرفی چنین  شخصیت بزرگ ادب قطره باشد ازدریای فضیلت او وتاباشد که اشعار تعلیمی ودینی ما هرچه غنا مند ،بار ور وجوشندتر از هر وقت دیگر باد.              .

 

 

 

                                      نمونه ازشعرش

 

 

 

 

 

بيا اي دل تماشا كن كه چندين شد گناه من

 

زهريوم و زهرهفته زهرسال زماه من

 

 

 

نه دنيا ترك سازي نه عقبا به دست آري

 

نه اين نيكو نه آن نيكو ببين حال تباه من

 

 

 

به دنيا در جدل باشي تو از بهر حرام وي

 

زعقبا بي خبرباشي تو اي قلب سياه من

 

ممممممممممممممممممممممممممممممممممممممممممممممممم

 

نقدبرمقاله کاظم کاظمی

 

 

 

مولا نای بزرگ  زبان  ما را پارسی خوانده است, نه فارسی!

 

بحث برسری واژه  پارسی دری وفارسی امروز ازسالها است که در بین محققین  زبان وادب شناسان  داخلی وخارجی مطرح بوده که هر نویسنده  بنا بر توانمندی علمی وادبی خویش , نظریه های خویش را ابرازه نموده است که اگر به دید واقعی آن نگریسته شود تعدادی ازاین نظریه ها تا حدی قابل پذیرش بوده  وکارشان به جامی باشد واما تعدادی ازکسانی بوده وهست , که تا امروز هم که  علوم زبانشناسی وادبیات به مرحله نوین   زبانشناسی خویش از سیرسعودی رسیده  وعلم زبانشناسی تاریخی و تحول زبان بوجوده آمده و زبانهای خویشاوند و غیرخویشاوند از هم  تفکیک گردیده اند نیز بنا بر عوامل گوناگون سیاسی واجتماعی  ازاینکه زبان دری وفارسی نوین  ایران به طور واضح وآشکار ازهم متفاوت هست چشم پوشی نموده  وهر دو زبان را یکی میداند که این حرف به آن حرف شتر بر ناودان  میماند ،که دراین نببشته  به بررسی گرفته خواهد شد .

 

اما من این عنوان را زمانی به پژوه و نقدگرفتم که در روزنامه عصرنو سال دوم ، شماره  179 مقاله ازمحمدکاظم "کاظمی " نویسنده افغان ساکن ایران را زیرعنوان « مولانای بزرگ زبان ما را فارسی خواند است » خوانده و دست به کار شدم تا توانسته باشم  این مسله را روشن نمایم که آیا مولانا ی بزرگ  زبان را  فارسی خوانده است  ؟ یا خیر .و زبانی را که مولانا در اشعارش بکار برده پارسی دری  است یا فارسی  مروج امروز کشور ایران ؟

 

Ø    نویسنده در ادامهء  مقاله خویش می نویسد که  اگر من فارسی گفته ومیگویم « این نامی است که مولانای بزرگ این را بدان نام  خوانده است آنجا که مییگفت :

 

ناله ء کن عاشقانه درد محرومی بگو

 

پارسی گو ساعتی و ساعتی رومی  بگو»

 

واین درحالیست که وقتی در اشعار مولانا بلخ به بررسی  پرداختم دریافتم که 11 بار واژه پارسی آمده  که هیچ یک ازاین واژه ها بیانگر زبان فارسی  مروج امروزکشور ایران زمین نیست :.

 

 

 

پارسی گوییم شاها آگهی خود از فواد

 

ماه  تو تابنده باد  و دولتت  پاینده  باد

 

غزل ،1009

 

پارسی گوییم شاها آگهی خود از فواد

 

ماه  تو تابنده باد و دولتت پاینده  باد

 

غ،1010

 

چه بود پارسی تعادل بیا

 

یا بیا یا بده تو داد تعال

 

غ،1364

 

خمش ازپارسی تازی بگویم

 

فواد  ما  تسلیه  المدام

 

غ،2181

 

ناله ء کن عاشقانه درد محرومی بگو

 

پارسی گو ساعتی و ساعتی رومی بگو

 

غ، 2208

 

چون من تازی همی گویم به کوشم پارسی گوید

 

مگر بدخدمتی کردم که رو این سو نمی آری

 

غ، 2502

 

چو نامت  پارسی گویم کند  تازی مرا لابه

 

چو تازی وصف توگویم برآرد پارسی زاری

 

غ،2534

 

مسلمانان  مسلمانان !  زبان پارسی گویم

 

که نبود شرط درجمعی شکرخوردن به تنهایی

 

غ،2561

 

اخلائی  اخلائی !   زبان  پارسی  گویم

 

که نبود شرط درحلقه شکرخوردن به تنهایی

 

غ،3110

 

چومن تازی همی گویم  بگوشم پارسی گویی

 

مگر  بدخدمتی کرد م که رو این سو نمی آری

 

غ، 3108

 

ای پارسی  وتازی تو پوشیده

 

جان دیده  قدح شراب نا نوشیده

 

غ، 5106

 

 

 

درمقابل مولانا ازکلمه فارسی نیز 2 بار در اشعارش یاد نموده که آن هم بیانگرزبان فارسی  نمی باشد، که نویسنده مقاله  به این نکته هیچ توجه نکرده است که ازاین  بیت مولانا چه پیامی بدست می آید :

 

چو شهسوار  فارسی خربندگی تاکی

 

ننگ نمی آید که خرگوید ترا خروارکش

 

غ، 1216

 

اسپت بیاورند که چالاک  فارسی

 

شربت بیاورند که مخمور شربتی

 

غ، 2988

 

که ازاین بیت ها جز معنی شهسوارفارسی که شخص باشد  دیگرچیزی استفاده نمی شود آیا اگرمولانا منظورش زبان فارسی می بود نمی توانست  اززبان فارسی یاد نماید؟ مولانای که حرفش راچنان بی واهمه و بی پرده بیان میکرد که وجود واژه های که امروز خیلی ها ازآن به نام  واژه ها که درهرجای قابل گفتن  نیست یاد می کند دراشعارش دیده می شود ,چطورنمی توانست  که واژه فارسی  را  دردیگر ترکیب بیاورد و از زبان فارسی یاد نکند.

 

این واضح است که  مولانا با جهان بینی  وسیع که داشت هیچگاه از زبان واندیشته های  دیگران به دیدگاه بد یاد نکرده هیچ ,که حتا تصریح نمود ه که  زبان واصطلاح  هرکشور در نزد آنان قابل ستایش هست :

 

هندوان را اصطلاح هندمدح

 

سندیان رااصطلاح سند مدح[1]

 

 

 

Ø    نکته دیگر اینکه :  وقتی  که بنابر نظریه علما و پژوهشگران که در تاریخ تحول زبان تحقیق نموده وثابت ساخته است که زبان پارسی دری  درحقیقت ادامه زبان پارسی میانه و پارسی  باستان میاشد که همان  زبان اوستا و زبان  زردشت هست ,که دانشمند بزرگوار حوزه زبان وادبیات پارسی پوهاند دکتورمحمدحسین "یمین "  در مورد فرق بین زبان  پارسی دری و فارسی امروزه از لحاظ تاریخی چنین می نویسد: «درمورد زبانهای آریانی وتاریخ زبان پارسی دری چندین اثرتوسط محققان ایرانی ،هندی ،تاجیکستانی ومستشرقان نگاشته شده است ،دراین آثار حقایق تا اندازه ازیظر دور انداخته شده وبعضن به جای اصل به فروعات توجه و ارزش قایل شده یعنی فرع جای اصل را گرفته چنانچه زبان اوستایی که منشاء و ریشه زبانهای آریانی بدان تعلق می گیرد یک سو گذاشتته شده و درمرتبه دوم قرارگرفته است در عوض زبانهای آریانی را بدون درنظرداشت واقعیت به  فارس باستان ارتباط داده اند و در زبانهای میانه اهمیت بیشتر به پهلوی ساسانی ( فارسی میانه ) داده شده است یعنی زبان پهلوی ساسانی را با چشم پوشی از واقعیت ها واسطه تحول زبانهای باستانی به زبانهای نوین آرینی پنداشته اند. روی همین تلاش اشتباه آمیز ،برخی ازمستشرقین هم این راه را پیموده اند حالانکه حقایق چیزی دیگر است .بدین معناکه زبان اوستای به هزاره یکم قبل از میلاد تعلق دارد و از سده نهم قبل ازمیلاد پاین تر نمی آید و اما زبان به اصطلاح فرس باستان که یک زبان کتیبه یی ومنحصر به چهل کتیبه هخامنشی ،آنهم غالبن کوتاه و شامل عناوین مکرر ومضامین مشترک در محدوده ء ایالت جنوبی  فارسی به وجود آمده وبعد از زبان اوستایی به سده ششم وپنجم قبل از میلاد مربوط میشود .زبان  اوستای با ارتباط سنکریت ارتباط نزدیک صرفی و نحوی و واژگانی دارد وهردو قبل ازکتیبه ء هخامنشی ها وجود داشته اند ».[2]

 

دانشمندبزرگوارچند نکته مهم را درمورد تحول زبان ثابت می سازدکه درزیر شمار وار آمده است :

 

1.   هخامنشی ها از ناحیه پارتیه و ازساحه  و زبان اوستا بوده  از باختر به سوی غرب و جنوب فارسی (عراق عجم ) مهاجرت کرده وزبان آریانی را از سرزمین آریانا با خود بردند که اصلن آریک گفه میشد و درآنجا  این زبان همچون زبان محدود قبیله پارسوا از ریشه آریانی باقی مانده و مجال  انکشاف نیافت.

 

2.   در دربار هخامنشی هم  زبان فرس باستان  زبان رسمی و اداری نبود ه است بلکه زبان آرامی و سامی زبان رسمی بوده است.

 

3.   بعدن هم  باتسلط یونانیان بر فارس وآریانا زبان رسمی واداری مردمان فارس یونانی بوده  که بازهم  به اصطلاح ( فرس باستان؟ ) در فارس مجال کاربردی پیدا نکرد.

 

4.   به شهادت تاریخ پس ازآنکه پارتهای بلخی  (اشکانیان ) در(250 ق.م) دولت یونان را در باختر برانداخت و امپراتوری بزرگی ازآریانا تا آسیای صغیر درغرب تشکیل کردند که مدت شش قرن ازسده سوم قبل ازمیلاد الی سده سوم میلادی دوام کرد در همین مدت در سراسر امپراتوری پارتهای بلخی (اشکانیان ) زبان پارتی ( پرثوی ) زبان رسمی درباری و فرهنگی بود.

 

5.   پارتها پس از استقرار دولت مستحکم در باختر و نواحی آن ازسال 171 قبل ازمیلاد درعهد مهرداد به غرب کشورکشایی کرد و تیسفون را  درکرانه ء غربی فارس مرکز زمستانی خود بگزیدند ازآنجایی که در عصر پارتها زبان رسمی  و اداری زبان  پرثوی  بود باز هم زبان به  اصطلاح  فرس  باستان  در مدت چند  قرن تسلط زبان یونانی  (330  ق .م – اوایل میلادی ) در فرس امکانیت  ترویج و تداول  نیافت .

 

 

 

6.   زبان پرثوی (پهلوی ) پس از سقوط پارتها توسط ساسانیها  درقرن چهارم میلادی و بعد ازآن با همان قدرت خود ادامه پیدا کرد چنانکه درکتیه های ساسانیان نیز ازآن کارگرفه شده است البته بعد ساسانیان ازجمله لهجه های پرثوی لهجه فارس را درقلمرو امپراتوری خود بیشتر معمول ساختندکه نام پهلوی ساسانی را به خودگرفت است نسبت  ناتوانی زبان پهلوی ساسانی است  که بعد از ظهوراسلام و کشورگشایی  مسلمانان در فارس به نسبت نداشتن پایه مستحکم وکم مایه گی خود همان که زبان عربی جای آنرامیگیرد. در حالیکه با انتشار زبان عربی در باختر و خراسان زمین وعام شدن آن باز هم از همان آغاز به ویژه در قرن سوم هجری زبا ن پرثوی دری یا پارسی دری بنا بر داشتن بنیاد نیرومند به شکل یک زبان متکامل سر برآورد چنانکه اشعار بسیار  برازنده و عالی مروزی هروی , حنظله بادغیسی ،محمود وراق ، شهیدبلخی و سخنوران دیگر شاهد این ادعا است. در سده چهارم هجری یعقوب لیث صفار است که زبان پرثوی یا پارسی دری را همچون نیاکان خویش به حیث زبان رسمی و اداری قرارمیدهد شعرای زیادی از قبل وصیف سکزی ،مخله سکزی ، بسام کرد خارجی ،ابوسلیک گرگانی و دها سخنور مربوطه به عهد صفار ی و سامانی از نمایندگان معروف زبان که درهمه ازسرزمین خراسان وحوزه آمودریا برخاسته اند.و در دوره غزنویان صدها اثر و صدها شاعر و ادیب در این زبان افغانستان امروز  به منصه ء ظهور میرسد.

 

7.   درقرن پنجم و ششم الی سده هفتم هجری است که این زبان به فارس و عراق عجم راه میکشاید و چنانکه قطران تبریزی و غضایری رازی وسعدی شیرازی وحافظ شیرازی از شعرای متقدمی اندک درفارس آثار خود را به زبان پرثوی نو پارسی دری  به جاگذاشت اند.

 

بدین گونه دیده می شودکه زبان های آریانی برای سومین بار باز هم از شرق به سوی غرب از باختر و خراسان به سرزمین فارس وعراق عجم  منتشرمیگردد.

 

ونکته مهم دیگر را که متذکر میشود اینکه « منشاء و ریشه زبان پارسی دری ،پهلوی اشکانی ( پرثوی ) و خاستگاه آن سرزمین بلخ  باختر بوده است و زبان کتیبه های هخامنشی هم ماخوذ از زبان اوستایی بوده و به مثابه گویشی ازآن است و اصطلاح فرس باستان  یا فارسی باستان که از اختراعات  یکی دوقرن اخیراست به حیث یک زبان کشوری و رسمی درتسلسل دوره های تاریخی زبان فارسی دری جز به حیث  لهجه یی از اوستا کدام حلقه ء اصلی را  تشکیل نمی دهد»[3] پس از نویسنده محترم پرسیده شود که  چطور به یکی بودن زبان دری وفارسی امروز تاکید دارد که اگر به واقعیت دیده شود تحت تاثیر جوی سیاسی کشور ومحیط که زندگی می کند قرارگرفته از واقعیت های که مولانا میگوید:

 

آفتاب آمد  دلیل آفتاب

 

گردلیلت  باید از وی رومتاب

 

نویسنده مذکور در ادامه مقاله اش می نوسیدکه "همان نامی که ناصرخسرو  به این زبان داده است و آنجا که در سفرنامه ء خویش گفته است «در تبریز  قطران نام شاعری را دیدم شعرنیک می گفت اما زبان فارسی نیکو نمی دانست »

 

آری! ناصرخسروبلخی، درسفرنامه خویش که بیانگرمسافرت وی که به جانب غرب داشته بوده و ازقطران یا دنموده است ولی نویسنده مقاله این شعر ناصر خسروحکیم  را که گفته است :

 

من آنم که در پای خوکان  نریزم

 

مر این قیمتی در  لفظ  دری  را

 

چه تحلیل می کند؟ آیا واژه دری که درشعرآمد کدام دری است ؟ و یا که نویسند ه مقاله میگه « وهمان نامی که سنایی به این  زبان  داده است  وآنجا که میگوید

 

اندر این یک فن که داری و ان طریق پارسی است

 

دست دست توست ،کس را  نیست  با تو  داوری»

 

ازنویسنده محترم پرسیده شود که سنایی کی بود ؟ و به کدام زبان شعرمیگفت؟ و درکدام دربار زندگی می کرد؟ که این خود جواب به ادعای  بی سند و دروغین نویسنده میباشد.و در مورد این بیت شعر سنایی چه میگوید:

 

شکرالله که ترا یافتم  ای بحرسخا

 

از توصلت زمن اشعار به الفاظ دری

 

 

 

ونویسنده در مورد این اشعارکه فردوسی شاعر حماسه سرای، که به گفته دوکتور برزین مهراستاد دانشگاه بلخ :فردوسی که  امروز فارسی زبانهای ما می پندارند که بدون کدام تاثیرپذیری از حکومت غزنوی شاهنامه اش را درطوس سروده وبه زیربغلش گرفته و به غزنه آورده است. او به صراحت  واژه  دری راب کار برده است:

 

بفرمود تا  پارسی  دری

 

نوشتند وکوتاه شد داوری

 

                              یکی تازه کن قصه زردهشت      

 

به نظم دری و به خط درشت

 

و یانظامی میگوید:

 

گزارنده  داستان دری

 

چنین داد نظم گزارشگری

 

و سعدی هم این واژه را استفده نموده است:

 

هزار بلبل دستان سرای عاشق  را

 

بیاید از توسخن گفتن دری آ موخت

 

حافظ:

 

ز شعر دلکش حافظ کسی شود آگاه

 

که لطف طبع و سخن گفتن دری داند

 

عنصری :

 

ایا به فصل تو نیکوشده معنی خبر

 

و یا به لفظ تو شیرین شده  زبان دری

 

وفرخی میگوید:

 

خاصه آن بنده که مانند ،من بنده بود

 

مدح گوینده و داننده به  الفاظ دری

 

 

 

Ø    حرف دیگر را که نویسنده مقاله میگوید این است که :«و نه تنها بزرگا ن کهن که سخنوران وپژوهشگران متاخر و معاصر افغانستان هم تاپ نجاه سال پیش این زبان را فارسی نامیده اند همچون محمدحیدرژوبل، محمودطرزی ، میرغلام محمدغبار، عبدالله افغان نویس،عبدالهادی داوی ،استاد بیتاب، خلیل الله خلیلی»

 

آری! نویسنده بر این حرف خویش تاکید میکند ولی سند را که میدهد واقعیت ندارد به عنوان نمونه ازحیدر ژوبل میگوید مثال می زندکه  درنوشتار ژوبل  چنین حرف وجود نداردکه زبان دری را فارسی خوانده باشد که سند ادعای ما ازاین چه بالاتر وقتی درکتاب" تاریخ ادبیات افغانستان " محمدحیدرژوبل مراجعه کردم او خاستگاه زبان دری را افغانستان امروز میداند و حتا وجه تسمیه زبان  دری را هم ذکر نموده  وکه درهیج ورق ازاین کتاب زبان دری و فارسی یکی خوانده نشده است که محققین محترم می تواند با مراجعه به این کتاب وبویژه از صفحه 9-27 را مطالعه نموده تا واضح گردد که آیا آقای ژوبل دری گفته یا فارسی ؟

 

و همچنین واصف باختری دانشمند همروزگار ماوشما وقتی پیرامون آثار حیدر ژوبل ابراز نظر می نماید او می نویسندکه :«این کتابیست که که شاید پاره از مطالب آن نیم قرن پیش از این نگاشته شده است و لابد درهمان محدودهء  متن و محدودهء  تاریخ ارزشی بس بالا داشته است و امروزه نیز از بسا برگهای آن میتوان بهره برد»[4] که درحقیقت این گفتهء کاظمی  نوعی از توهین به نویسندگان است که امروز دربین ما نیست ، زیرا  چیزی را که آنان نگفته به آنان نسبت داده می شود.

 

Ø    نوسنده درادامه مقاله اش در اننقاد به دولت و مسولین اطلاعات وفرهنگ کشور می نویسدکه  « رسانه ها به خاطرکار برد واژگان دری "دانشجو" و"دانشگاه "توبیخ  وجریمه شدند .

 

حقیقت این است که عملکرد نهاد های مسول  درکشورما تا کنون روشن کرده است آنها بیشترین موانع را در  راه کابرد واژگان اصیل وخالص فارسی دری  ایجاد کرده اند حتی که واژگان  بیگانه را بر این واژگان ترجیح  داده اند »

 

و همینطور می نویسد که «دولت مردان ما بارها کسانی  را که از واژگان اصیل زبان خوداستفاده کرده اند عوامل تهاجم  فرهنگی  بیگانگان  دانسته اند »

 

آری ! این حرفهای نویسنده مقاله  زمانی ارزش داشت که از پشت مرزهای کشور زده می شد که در افغانستان کهن آباد جنگ داخلی جریان داشت  وزمینه رشد و فعالیت فرهنگی و ادبی وجود نداشت امروزه که مردم افغانستان دارای حکومت و دولت میباشد، شاعران  ونویسندگان  توانمند که سالها ی بحران در دیار مهاجرت  بسر می برد به خاطر آن عشقی که به وطن داشت دوبار ه به وطن برگشتند که می توان از: پرتو نادری ،لطیف پدرام ،سمیع حامد  ودکتور عبدالغنی "برزین مهر" .... نام برد و اگر پرسیده  شود آیا اینها محقق نیستند؟ اینها در عرصه ادبیات و فرهنگ  تلاش نکرده اند وآثار نیافریده اند؟ و نویسنده مقاله از این اندیشمندان چه امتیازی دارد که  از بیرون مرز پیغام میدهد و ادعای زبان دوستی را سر  میدهد که این  حرف  بدان مثل  می ماند که میگوید «بوسه ده پیغام نمی شه»

 

وحرف و جواب اساسی را علامه شهید سیداسماعیل بلخی میگوید:

 

تا تملق رایج ملک است کوآزادگی ؟

 

نام  آزادیم  اما  بردگان  دیگری

 

Ø    باز هم در روزنامه ء عصرنو  شماره 180 سال دوم، بخش دوم مقالهء کاظمی نشرگردید که او در این قسمت نیز می نویسدکه «اولین قضیه این است که آنان «فارسی » را درکل بیگانه می شمارد و می کوشد که بر این فرض نادرست همچنان پافشای کند که  فارسی یک زبان است و دری زبانی دیگر. پس کسی که دری زبان است ، نباید وازگان فارسی  رابه کار برد *** هیچ  تفاوت میان «فارسی و دری  نیست»

 

جواب این ادعا و حرف نویسنده ازآنجا ثابت میگردد که او تایخ تحول زبانهای  پهلوی اشکانی وپهلوی ساسانی را بداند که داکتریمین و ده هادانشمند دیگر این مسله را  واضح ساخته است  و بیشتر نمی نویسم  زیرا  به  عاقل را یک  اشاره  بس است.

 

Ø    و یکی  ازحرفهایی که  این آدم می  نویسد  اینست که کار دشمنان زبان فارسی  است که میخواهد زبان را تضعیف کنند و ادعا می کندکه: « یک فارسی زبان  وقتی بداند که زبان مادری او هم اکنون بیش از صد میلیون نفرگوینده است و در چندکشور دنیا رایج است مسلما نسبت به این زبان  احساس تعلق و تعهد بیشتر می کند ولی وقتی این شخص زبان خود را  فقط دری و یا حدود پانزده تا بیست میلیون گوینده وآن هم دریک کشور باشد دیگران آن هویت زبانی بزرگ را حس نمی کند و بلکه خود را اقلیتی می پندارد که حتی نمی تواند از ذخایری که پیشینیان او استفاده کرده اند هم بهره بگیرد او تبدیل می شود به یک آدم که بدبخت ومفلوک که حق دارد در منطقه « گذرگاه » کابل زندگی کند و هر روز از درگاه خانه اش  بیرون  بیاید  و ایستادگاه  منتظر ملی بس شود»

 

آری ! این حرف را هر انسان صاحب خردکه بخواند می داند که اصل قضیه درکجا قرار دارد وازسیاست های نان به نرخ روزخوردن است ،وافغانستان که هزارها سال مرکز تمدن و ادبیات پارسی دری بوده که در آن زمان حتی تک بیت شعری هم در زبان فارسی سرود  نشد ه بود و مردم و شاهان غزنه و...این سرزمین که صدها شاعر و نویسنده را اکمال کرده و هزارها  اثر علمی و ادبی  بوجود آمد به اوحس تعلق وهویت ندهد ؟ پس اینکه فارسی ودری یک شود منافع چهار نویسنده ء خودباخته بیرون  مرز برآورد ه شود  به او حس و هویت  زبانی میدهد که این خود نوع تجاوز فرهنگی است ,اگرچنین نیست پس چرا برادران  فارسی زبان ما  در دیگر موارد خود را با دری  زبانان یکی  نمیداند ؟

 

و این حرف را باید از صاحب مقاله پرسید که آیا انسان که دری و فارسی رای کی نداند بدبخت ومفلوک است ؟ یا آن انسانهای که سالها وسییله دست  بیگانه بوده  وشعارهای  دروغین دیگران را  انتقال داده واذهان جوانان را  پریشان می کند بدبخت است؟  قضاوت به دوش محققین واقع گرا  کشور و جهان که بدبخت وفلک زده کیست و خوشبخت کیست؟

 

Ø    نویسنده مقاله در ادامه اشعار از ناصرخسربلخی، واصل کابلی  و قاری عبدالله خان مثال آورده  و میگوید:« با این همه شاعر افغانستان  با این همه واژگان فارسی چه میکنید؟ قاری عبدالله را چه می کنید؟ تیمورشاه  درانی  دومین پادشاه پشتون کشور ،فرزند احمد شاه  بابا هم گفته است :

 

آن شکرلب به شکرخند وحرف وسخنش

 

دل راز من برد و نهان کرد به چاه  ذقنش

 

شاعری دیگر به نام سنایی غزنوی درهمین سرزمین سروده بود:

 

عقل اگر خواهی که نا گه درعقیله ت نفکند

 

گوش گیرش ، در دبیرستان  الرحمان  در آر

 

شاعری دیگر به نام منجیک ترمزی در همین منطقه چنین می گفت :

 

ای خواجه! مر مرا هجا قصد تو نبود

 

جز طبع خوش راب ه تو بر،کردم آزمون

 

و باز همان سنایی غزنوی می فرمود:

 

هم زچشمت ،وزدلت ،کزچشم ودل

 

اندر آبان   و در آذر  مانده ام

 

شاعری به نام  ناصرخسرو بلخی می سرود :

 

در بماندم در این سرای کهن من

 

تاکهنم کرد صحبت  دی و بهمن

 

 وشاعری دیگر به نام خلیل الله خلیلی مشاور پادشاه مملکت حدود  پنجاه سال پیش گفته بود :

 

حلقه بسته به  دور  وی « سرباز

 

دست  بر تیغ  وگوش  بر آواز

 

 وشهیدبلخی ،شاعری ازخاک پاک بلخ ،حدودهزارسال پیش سروده بود:

 

همه دیانت و دین ورز و نیک رایی کن

 

که سوی  خلد برین  باشدت »گذرنامه "

 

 مقاله نویس دراین بخش ازسخنش می خواهد با دلایلی که آورده ثابت کند که  از شهیدبلخی گرفته وحتی تیمورشاه  که خودش از پادشاهان پشتو  زبان بوده هم به زبان فارسی شعر می سرود و از اوگرفته  تا قاری عبدالله ،سنایی غزنوی ،منجیک ترمذی، ناصرخسروی بلخی وشاعر معاصر خلیل الله خلیلی به زبان فارسی شعر می گفته که واژه های : شکرخند، دبیرستان ، آزمون ، آبان ،آذر، دی ، بهمن و گذرنامه در اشعار آنها آمده که  اگر پرسیده شود که جناب محترم همین بزرگان که نام بردی  درکجا  این   اشعار را سروده  است آیا سنایی در فارس زندگی میکرد ؟ یا وقتی ناصرخسرو مگویدکه :دیر بماندم در این سرای کهن  " این سرای  درکجا موقعیت داشته که ناصرخسرو  درآن  مدت طولانی مانده بود و شکایت می کرد است ؟   این  ازآفتاب روشن تر است که  ناصرخسرو  بیشترین اشعار را در یمکان بدخشان امروزه افغانستان که مدت زیاد درآنجا  زندگی داشت سرود است

 

آری ! از وجود ادعای این  نویسنده  این نتیجه بدست می آید، وقتی که این واژگان اصیل زبان پارسی دری از شهیدبلخی گرفته  تا امروز دراشعار شعرا و نویسندگان  افغانستان آمده و  بالاترین بازتاب را داشته انست ،پس درحقیقت فارسی زبانان ما آنرا در یک ودو سده  اخیر به سرقت برده  و امروز توسط مزدوران خویش به رخ ما می کشند  و اگر به سرقت نبرده ؟ بفرمایند کجا است شاعری که در سرزمین فارس  امروزه  که همزمان با شهید بلخی و تیمورشاه درانی زندگی داشته و واژگان : گذرنامه و «دی» را به کار برده باشد؟ .که این خودب هترین سند است برسرقت واژه گان زبان دری  ازجانب فارسی زبان های همسایه ما.

 

Ø     نکته دیگررا که می  خواهد ثابت کند این را می خواهد بگوید که وقتی زبان فارسی و دری  را دانشمندان  این وطن  یکی  ندانست « می خواهند دری را به شکل جزیره ء متروک در بیاورند  وتا میان  زبان های دیگر غرق شود »

 

خوب این حرف نویسنده که زبان دری  مشخص شد ه ، و واژگانی  زبان فارسی را  نپذیرفت ،پس  با کدام  اسناد  این حرف را  میخواهد بزند که  زبان دری غرق  و نابود می شود؟

 

زبان دری که ،به گفته دکتور"یمین " با وجود تسلط یونانیها در این سرزمین باز هم زبان رسمی و اداری شان همان زبان باختری بودند و این زبان درآن تحول  و تهاجم غرق نشد .با لشکرکشی ها و تسلط اعراب درسرزمین اسلامی وخصوصن افغانستان بازهم زبان پارسی دری غرق نشده ازبین نرفتند وهمنیطور درحمه ها ی ویرانگر چنگیز و تیموریان هرات ازبین نرفت هیچ ،که حتی دوره تیموریان هرات به عنوان رنسانس شرق از حیث علم وادب نام گذاری گردید زبان دری از بین نرفت ، اما نویسندهء  مقاله ادعا میکند که درصورت  نپذیرفتن زبان فارسی وگفتن حقیقت ازطرف دانشمندان این وطن باعث می شود که زبان دری غرق در دیگر زبانها شده و از بین میرود که هیچ  خردمندی چنین حرف را  ادعا نکرده ونمی کند .

 

درنتیجه باید گفت ، بنا بر اسناد دروغینی که نویسنده مقاله  ایرایه کرد ازنظراسناد تاریخی وعلمی که دانشمندان  واقعیت نگار ما به نگارش درآورد اند ولانای بزرگ درهیچ جای ازاشعاروآثار ش پارسی دری را ,فارسی مروج امروزه نگفته است که این ادعا ، هیچگونه اعتبار علمی وتحقیقی ندارد زیرا ثابت شده است که  زبان پارسی دری  غیر از زبان فارسی  مروج  امروز کشور همسایه است  ،این حرفها جز نوعی از تجاوز  بر فرهنگ  و زبان  پارسی نیست.

 

همینطور وقتی  نویسنده میگوید  که زبان فارسی نابود میشود ،آری ما هم این را میگویم اگر زبان پارسی دری  نابود وغرق شود حتمن بواسطه چنین  انسانهای خود باخته واجیرکه گرفتار عذاب وجدان هستند خواهد شد.نه  بواسطه  انسانهای بیگانه و عرب زبان ودیگر افرادجهان .

 

 

 

منابع ومآخذ :

 

1.   برزین مهر،عبدالغنی.مولاناشناسی.  پیشاور: انجمن نشراتی دانش، اول، 1384.

 

2.   برزین مهر،عبدالغنی.ناصرخسرودرلابلای تذکره ها.پیشاور: انجمن دانش، 1383.

 

3.   بلخی،سیداسماعیل.دیوان شعر.کابل :موسیسه امید،1388 ،اول.

 

4.   ژوبل، محمدحیدر.تاریخ ادبیات افغانستان  .کابل: میوند، 1388.

 

5.   یمین ،محمدحسین .دستورمعاصرزبان پارسی دری .کابل:بنگاه انتشارات میوند،1390،چ هشتم.صص25-26.

 

6.   کاظمی،کاظم. مولانای بزرگ زبان مارافارسی خوانده  است.مزارشریف: عصرنو ، 1392، سال دوم ، ش 179-180.ص5

 

7.   یمین ،محمدحسین.تاریخچه زبان پارسی دری.کابل: سعید،سوم ، 1391،صص20-30.

 

 

 

 

 

ممممممممممممممممممممممممممممممممممممممممم

مشخصات فردی

http://www.blogfa.com/photo/n/natiqenile.jpg

نام:   سیدعوض علی کاظمی

تاریخ تولد:   1 فروردین 1368

جنسیت:    مرد - متاهل

محل سکونت:      افغانستان - دایکندی نیلی

درباره من:   سیدعوض علی کاظم دانشحوی دانشکده ادبیات وعلوم بشری دانشگاه بلخ به زبان دری می نویسم

مشخصات تماس

ایمیل:        SAYEDALI.KAZIMI@YAHOO.COM

تلفن:0773487100

تحصیلات

سطح تحصیلات:   دانشجو

رشته تحصیلی:    ادبیات وعلوم بشری

محل تحصیل:       دانشگاه بلخ

حرفه

شغل:        نویسندگی

محل کار:    نیلی

مهارتها:      نویسندگی

علایق

علایق:       به سازمانهای سیاسی علایق ندارم

سیاسی/اجتماعی:      مسول بنیادفرهنگی ،ادبی شاه ناطق دردایکندی میباشم

کتابهای مورد علاقه:      کتابهای مطهری

فیلمها و سریالها:فقط فیلمهای ادبی ودینی می بینم

مممممممممممممممممممممممممممممممممممم

 

مطالب مشابه

ارسال نظر برای این مطلب

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی